تعدیل معیشت و رفع مشکلات اقتصادی

مواسات؛ بخشش داوطلبانه فراتر از اجبار

یکی از مفاهیم مهم در آثار بهائی، مواسات است؛ یعنی آنکه انسان دیگران را مانند خود ببیند و خیر خود را از خیر آنان جدا نداند. مواسات از مساوات برتر دانسته شده، زیرا مساوات ممکن است جنبهٔ اجباری و بیرونی داشته باشد، اما مواسات از وجدان، محبت و اختیار برمی‌خیزد.

حضرت عبدالبهاء می‌فرمایند:

«از تعاليم بهاءاللّه مواسات است و اين اعظم از مساوات است. مساوات امری است مجبوری، ولکن مواسات امری است اختياری. کمال انسان به عمل خير اختياری است… اغنياء مواسات به فقراء کنند و انفاق بر فقراء نمايند ولی به ميل و اختيار خويش، نه آنکه فقراء اغنياء را اجبار نمايند.»

منبع: حضرت عبدالبهاء، «مساوات و مواسات»، به نقل در دریای نور.

این بیان، نقطهٔ تمایز بسیار مهمی را نشان می‌دهد. جامعهٔ عادلانه تنها با زور و اجبار ساخته نمی‌شود. قوانین عادلانه لازم‌اند، اما کافی نیستند. اگر دل انسان‌ها از محبت و مسئولیت خالی باشد، حتی بهترین قوانین نیز خشک، محدود و ناپایدار خواهند بود.

مواسات یعنی ثروتمند، فقیر را «دیگری» نبیند؛ او را عضوی از خانوادهٔ انسانی بداند. یعنی دارایی خود را تنها وسیلهٔ رفاه شخصی نپندارد؛ آن را امانتی ببیند که می‌تواند در راه آرامش، آموزش، سلامت و رشد دیگران نیز به کار رود.

اینجاست که تعدیل معیشت با مقالهٔ «وحدت عالم انسانی» پیوند پیدا می‌کند. اگر همهٔ انسان‌ها اعضای یک خانواده‌اند، پس رنج اقتصادی بخشی از این خانواده، مسئلهٔ همه است. نمی‌توان به وحدت عالم انسانی ایمان داشت و نسبت به فقر و محرومیت بی‌تفاوت ماند.