تاریخ زندگی حضرت باب

هوای بهار شیراز در آن روزهای اردیبهشت ۱۲۶۰، گرمی ملایمی داشت؛ خیابان‌ها خلوت بودند و شب، آرام‌آرام بر سقف خانه‌ها فرود می‌آمد. در میان کوچه‌های باریک شهر، مردی تنها با عبایی ساده و چشمانی مشتاق، بی‌صدا قدم می‌زد؛ نامش ملا حسین بشرویه‌ای بود.

او از شاگردان برجستهٔ سید کاظم رشتی بود که پس از درگذشت استاد، در جستجوی قائم موعود که نزدیکی ظهورش را استاد مرحوم مژده داده بود، از نجف و کربلا به بوشهر و سپس به شیراز رسیده بود.

وقت گشت با جوانی روبرو شد جوان با سیمایی آرام، رفتاری ملکوتی، و چشمانی که گویی از جایی فراتر نگاه می‌کردند، او را با احترام به خانهٔ خود دعوت کرد. ملا حسین با آنکه خسته راه و سفر بود، به واسطه کششی درونی، دعوت آن جوان را پذیرفت.

پس از پذیرایی در بالاخانه منزلی کوچک، گفتگو آغاز شد. حضرت باب، با چهره‌ای آرام و بیانی آکنده از اطمینان و وقار، از ملا حسین دربارهٔ نشانه‌هایی که برای شناسایی موعود در ذهن دارد، پرسیدند. ملا حسین، آنچه از استاد خود درباره نشانه‌های موعود آموخته بود باز گفت. 

سپس، حضرت باب با لحنی متین، پرده از حقیقت ظهور خویش برداشتند و اعلام فرمودند که همان موعودی هستند که همگان در انتظارش بوده‌اند. ملا حسین، غرق در حیرت و جذبهٔ روحانی، سکوت کرده بود و تنها به نگاهی که تمام مرزهای زمان و مکان را می‌شکافت، چشم دوخته بود. 

ادامهٔ آن شب، حضرت باب با لحنی آمیخته به محبت و وقار، خویشتن را باب الله و ملا حسین را باب الباب نامیدند. این بیانات، نه تنها مهر تأییدی بود بر پذیرش ایمان ملا حسین، بلکه او را به جایگاهی بی‌مانند در تاریخ ادیان رساند؛ او اولین ایمان آورنده به دیانت جدید بود. در همان حال، حضرت باب از او خواستند که حقیقت این ماجرا را تا زمان مقرر با کسی در میان نگذارد. فرمودند که هنوز کسانی دیگر باقی‌اند، ارواحی آماده، دل‌هایی مشتاق، که باید خود، بی‌واسطه و از طریق شهود درونی، به حقیقت ایمان آورند. کسانی که بعدها به‌عنوان «حروف حی» شناخته شدند. ایشان باید از درون، بی‌آنکه دعوتی آشکار شده باشد، با نیرویی ازلی به این نور کشیده شوند.

همان شب، هنگامی که نور فجر نخستین خطوط افق را روشن می‌کرد، حضرت باب نخستین آیات کتابی را که بعدها به نام قیّوم الاسماء شناخته شد، بر زبان جاری ساختند. این کتاب، تفسیری بر سورهٔ یوسف بود، اما فراتر از تفسیر، نغمه‌ای تازه بود از آسمان وحی؛ با ساختاری قرآنی اما با مفاهیم و لحنی نو، سراسر آمیخته با عظمت ظهور، وعدهٔ آینده، عدالت، و ایمان. شوقی افندی این کتاب را «نخستین، عظیم‌ترین، و نیرومندترین اثر حضرت باب» توصیف می‌کند، آغازی بر کتاب‌هایی که نه تنها یک دین جدید را رقم زدند، بلکه نظم کهن عالم را نیز به لرزه درآوردند.

آن شب، تنها دیداری میان دو انسان نبود؛ آن شب، نقطهٔ تلاقی زمین و آسمان بود. آغازی بود برای انقلابی روحانی که شعله‌اش در دل همین خانهٔ ساده روشن شد، و نورش تا دل‌های بی‌شمار را در سراسر جهان درنوردید.